lista de detalles que te reconcilian coa especie humana

Xa tiña saudades dunha lista. Poña unha lista na súa vida. Verá como, ao rematala, semella que algo encaixa en algo e que vostede…

Vostede.

Nadie habrá dejado de observar que con frecuencia… atopamos persoas, escoitamos frases, vivimos situacións que, na nosa natural misantropía, tornan o mundo un chisco máis habitable. Un chisco. Máis. Habitable.

A xente, por razóns de sobra sabidas, é imbécil. En particular pode revestir certo interese. A nivel molecular é apaixonante. Vista dende o universo dános ganas de nos precipitar a apertala. Durmindo, ata o peor asasino en serie presenta quebros respiratorios, apneas delicadísimas, infinitesimais salaios capaces de conmover a Mr. Spock.

Todo o mundo ten un corazón. Algúns, os que se criaron á caloriña dunha pulpeira no baixo da súa casa, desenvolven 3. Coma os polbos. Non é o habitual. O normal é un e graxento.

Ese corazón que a todos acompasa non latexará xamais co mesmo pulso. Acelerou no nacemento, palpitou prácido canda unha nai, case desapareceu naquela grave enfermidade da nenez. É o noso mellor delator cando arelamos que nos trague a terra. Latexa cunha pasmosa facilidade. Apoiamos a nosa parva cabeciña sobre unha almofada e velaí está, tomtom- tomtom, o corazón de María, o corazón terrible de Iván o Terrible, o corazón en pelegrinaxe de Exeria, o corazón autocompracido de Christian Barnard, o de Yuri Gagarin e Fidel Castro e tamén o corazón de [vou dicir unha obviedade séculovinteira] o corazonciño de Hitler Tibbets.

Matinar en tantos corazóns durante a adolescencia perturboume. Sobre todo se me detiña a observar a seres en definitiva idiotas que poboaban a miña aula de bacharelato e non podía -mesmo que quería- deixar de imaxinar o seu, o seu corazón a propulsar sangue estúpido por arterias estúpidas para facer non sei que intercambio de cretino osíxeno nos pulmóns e regar ideas estúpidas en cerebros dignos de non se fosilizar xamais. Na miña indiferenza ou menosprezo cara a eles alampeaba un gramo de curiosidade. Tamén de empatía.

A xente non merece panexíricos. Non. Esta lista non é máis ca unha constelación de momentos nun universo humano francamente escuro. Os humanos son medoñentos, torpes, insulsos, tópicos, demasiados. Só un astronauta pode botar de menos á humanidade, concibida así en xeral.

A lista:

1.- Que neve. Isto é puramente clima mais, como dirían Montesquieu e a miña avoa, clima somos nós. Ou o clima socialízanos. Or something.

2.- Os sucos naturais dunha vella moi revella

3.- A vinganza. Todas as grandes historias son vinganzas. Mesmo a Ulises non lle sae máis que vingarse dos deuses con astucia humana. E Han Solo? E Mad Max?

E Proust? Vinganza do Alzheimer.

4.- Escribirlle un mail a alguén que xa morreu e que conteste. Isto aconteceulle a un cibercoñecido meu -que é como dicir a un quensabequenserá-.

Fíxeno tamén eu, hai anos.

Non recibín resposta.

5.- Ler un libro chamado La tentación de existir a medias con outro chamado Trastorno. Malia todo, durmir ben.

6.- Escoitar Beautiful freak, dos Eels

7.- Falar por teléfono con G.

8.-  O signo  ∞

9.- Un libro recibido por correo. O libro vén dedicado. A carteira fai o favor de subirmo ata casa.

10.- Unha cría de mamut conxelada atopada no permafrost de Siberia. Xente interesada nun dente seu, no aire prehistórico aínda aloxado nos pulmóns seus, nas circunstancias minuciosas da súa morte.

12.-  Ver e escoitar algo así

13.- Un neno de dous anos e medio pregúntache se bailas con el

14.- Que alguén escape neste momento

15.- Que alguén morra tranquilamente neste momento

16.- Ma mère l’oye

17.- Alguén a quen non queres saudar finxe non verte tampouco. Un detalle de cósmica sintonía

18.- Ver unha foto de Rimbaud nun suplemento cultural. Unha foto de Rimbaud en África. Escrutar o rostro para ver se algo de. Para ver se. A foto é moi antiga. Non se ve. Ler o artigo, para compensar. Era un pupas, Rimbaud. Sempre laiando. Un cu inquieto, Rimbaud. Un Michael Jackson, Rimbaud.

19.- As devolucións de Facenda

20.- Que de cando en vez haxa quen -dende moi abaixo ou baixo circunstancias atenazantes- o logra

21.- O  disco d’ouro das Voyager

22.- O talento inconsciente

23.- Unha raiola nun ollo

.

.

.

.

.

Datos de  desinterese: coma moitos de vós eu tamén espertei un día e morrera Michael Jackson.

Sinto curiosidade polos talentos: interésanme aqueles cos que se sabe que facer e aqueles cos que non se sabe que facer. MJ sabía o que facer co seu, diso non cabe dúbida. O que lle sobraba un pouco era a súa persoa. Era un talento cunha persoa pegada e a persoa, por iso de ser persoa, sufría.

I comentoume onte na cociña que atopaba un paralelismo entre o Truman do Show de Truman e o Rei do Pop: podemos rastrexar toda a súa vida en imaxes e audios, posta a disposición das jaurías esfameadas que conforman un público: dende o seu primeiro ABC ata a súa entrada triunfal no coma sobre unhas angarelas o pasado 25 de xuño.

Persoas moi achegadas a min eran fans deste señor. Tamén eu o fun. Fun fan.

Ou semi.

Neste blog, por exemplo, aparece citado moitas máis veces do que eu esperaba. Non só pola súa música, senón por iso que fixo consigo mesmo. Ser un exacerbado caso de mutación racial voluntaria. A súa marabillosa voz de castrato. O seu corpo a dislocarse. O mesianismo. As síndromes. A súa sexualidade naïf, todo ese barroquismo sentimentaloide da súa figura. A real estirpe de monstros con corazón dos últimos séculos desembocou nel: dende a Criatura de Frankenstein ata Eduardo Manstesouras pasando polo Xigante Egoísta de Wilde, Dumbo, Pinocho ou o Ieti. É, como xa se ten dito ata a saciedade, un icono. É dicir, que de humano xa lle restaba pouco.

Non son un animal! Son un home!- reivindicaba o Sarxento Negro da peli. Non me chamedes Wacko Jacko! Non estou tolo! Son un ser humano!- pregou Michael.

Por riba de todo, bailarín e músico. Pero iso parece esquecelo quen porta a música como un agasallo divino.

Que levante algún dos seus tentáculos quen non se conmova con isto. Ou con isto.

E que chore agora medio mundo por el como debería chorar por outros. Eu estou a lamentarme por MiJac todo o que non me lamentei por ti.

suspense

Pablo Gallo. Xa falei del algunhas veces aquí. El é o autor desta micrometraxe baseada nun texto de Zoommm. Textos biónicos, o titulado suspense. O texto naceu no ano 2002 e ten unha morte prevista para o 3200, aprox. Ata entón poderá ser lido en forma de texto ou sub specie visionaris [corríxeme que me trabuco, Cicero] aquí:

SUSPENSE
non sigas lendo. isto é unha trampa.
non vou dicirche que faría canto quixeras

e estamos incriminados nela, ti e máis eu
non vou dicirche que quizais non

e debes seguirme punto por punto ata o final
non vou dicirche que enterrei todas as palabras

estás atrapado agora, e a vida váiselle a este poema
poderás empezalo unha e mil veces e unha e mil veces acabará da
mesma forma
estamos só os dous e ti fasme sentir que todo isto é certo

pero se non é certo, por qué segues aquí
por qué segues
a piques de caer nesta trampa indivisa
na vida que se lle vai a este poema, secamente

faría canto quixeras
quizais non
enterrei todas as palabras

quédanme estas para che dicir que quero
aprender
o teu rostro
de memoria

spoken image, regueifa imaxinaria, words from other world, espoquen uerds, spoken words, fá[bul]as contadas…

Escher Hands revisited

Hai unhas semanas convidáronme a dar o meu primeiro recital vía dixital. Foi no LILEC 09, a Feira do Libro e a Lectura de Almería. O ano pasado estivera presente fisicamente, de corpo e alma, e este ano acudín virtualmente.  Só coa alma.

O recital tiña lugar no pub El Zaguán, mais o único que se molestou en acudir alí foi o público. Primeiro a poeta Ana Gorría leu textos de varios blogs . Todo foi ben. Na miña quenda, a comunicación cortouse un par de veces. Nada que non aconteza nun recital de corpo presente no que a audiencia comeza a pensar noutra cousa. Córtase a comunicación. Orabén, con esta nova modalidade recitativa sentín algo xenial: podo ser unha cabeza parlante, como as de Futurama, o meu corpo xa non é preciso para nada, son incorpórea, viaxo en aeroliña astral 1000 km e poden escoitarme e verme nunha pantalla xigante de bar.

E iso que me pasa a min, pode pasarte a ti.

O ano pasado, no LILEC o8 a experiencia tirara máis cara ao spoken word: María Lado, Yolanda Castaño e eu leváramos as nosas imaxes connosco. Desta vez, a miña imaxe levouna a tecnoloxía.

Mel nas filloas. Todo cómodo, indoloro e doméstico. Dende un sofá da miña casiña, cun xersei e a parte de abaixo dun pixama acudín a un recital en Almería.

Oh, prodixio prodixioso, oh marabilla marabillosa!

Facer recitais así soa máis gorentoso e insto ás autoridades pertinentes a que promovan e provoquen máis vídeorrecitais: queremos ver aos autores cociñando, pelando patacas, lendo en albornoz ao saíren do baño, na cama a piques de apagar a luz, posando nun sofá caro cos Ferrero Rocher na mesiña, co sempiterno andel de libros detrás… Xa non nos abonda coa intimidade dos textos: queremos a intimidade da alma.

Queremos menos recitais de corpos e máis recitais de almas.

De cabezas parlantes.

Estar ou non estar.

Velaí the cuestion.

Banda sonora: os temas, os fragmentos de pelis e documentais e as letras acrílicas do novo disco de Ataque Escampe. Perdérseo é delito. Neste intre soa A Febre. O caos absoluto comanda a expedición. Son mineiro nas minas do rei Salomón. O deserto é a promesa de beber. Non hai repouso, din as moscas tse-tse.

Dis-tintas. Distantes

postiños, col. persoal

Toda ficción é unha distancia con lampexos de proximidade.

O autor real adoito atópase entre os personaxes, camuflado nunha 3ª persoa que semella redimilo falsamente da subxectividade, ese animaliño palpitante, ese lémur, a subxectividade. Coetzee, Rosalía, Nabokov, Woolf, Pessoa, Lispector, Calvino, Rulfo, Nothomb. Podo seguir nomeando miles, millóns [quen non escribe?]. Todos utilizaron ou utilizarán terceiras persoas de alivio. Testaferros ficticios. Personaxes aos que mandan a polo pan ao fondo dunha novela para logo gorentar das farangullas eles mesmos, no dorso da páxina, con avareza. Interpoñen distancia.

Dende hai uns séculos, esa parece ser a misión da literatura: interpoñer distancia. Metros, iardas, anos luz entre o autor real e o narrador da historia. Que non pareza que se coñecen demasiado. Unha cámara que filma e non se nota que filma. Distancia e discreción.

Esa distancia compénsase coa proximidade cara ao lector. Hai un achegamento. Non obvio, claro, ou evidenciaríase dun modo groseiro a súplica: leme. Esa súplica chega ás veces a maquillarse de guerra ata o punto de semellar un Non sei que fas léndome.

Mais o fondo da piscina ten o mesmo mosaico: leme.

A proximidade cara ao lector máis tóxica que lembro é a de Walt Whitman. Convídanos ao seu carrusel galáctico de corpos, multitudes e paisaxes americanas. Fala de tocarnos. Iso é brutal. Quen toca este libro, toca un home. Esa mentira é deslumbrante. A min deslumbroume. Que trola tan ben chorada, tan instintiva. O que precisaba como lectora aos dezaoito era iso, sen máis: crer que no canto dun exemplar de 2ª man de Hojas de Hierba mercado nunha librería de vello de Madrid en 1993, o que sostiña entre as mans era o lombo de atlas daquel señor barbudo de 35 anos e máis que morto.

Esa era a Proximidade e non había xeito de estar máis preto de ninguén: estar morto e dicir Pero tócasme.

Necrofilia era.

A distancia reside noutros intersticios da ficción. Emocióname que o autora [sic] dun libro pretenda ser distante e o sosteña ben todo o tempo ata que, chegados a un punto da lectura, nun pequeno fogonazo, destrúa ese mito xélido. La cague. Por exemplo, Hamlet. Un príncipe en Dinamarca, un pestazo, un pai morto e vingado, os brumosos devaneos entre estar vivo e non estalo… todo ese armatoste semella lonxe de Shakespeare, un dramaturgo no sucio e alegre Londres do século XVII. O autor está e non está.  E logo? Hamnet. Hamnet era o fillo de Shakespeare e morre repentinamente. O autor non está todo o tempo, parece non estar todo o tempo, pero Hamnet. Á hora de retomar a historia -xa por entón coñecida- do heroe tráxico máis evaescente de todos, o autor está. De súpeto, está. Aí dóelle. Aí, medindo o nome dese heroe, aí dóelle. Dando a luz un novo fillo. Proe. E decide interpoñer unha distancia, un alivio. Unha pequena distancia en forma de L. O heroe é por un pouco o seu propio fillo. O seu propio fillo morto. Un anguliño, un cornechiño de L sepáraos.

Hamlet, o príncipe danés das lendas recollidas por Saxo Grammaticus e Belleforest, atravesa por un intre un camposanto como un zombi na procura do cerebro do seu pai. O seu pai, un descoñecido para el. Os fillos. Os fillos posuían un estraño estatuto. Eran distantes. En calquera caso, estraña énos a relación – e macabra- entre Hamlet, Hamnet e un señor disque cobizoso a escribir escenas de teatro isabelino.

Esas son as relacións que atravesan. Os travesaños da literatura, as partes de atrás do cadro.

Non interpreto a glacialidade na escrita como a descrición de crimes, mutilacións gores, salferir ao lector de sangue mesturada -non axitada- con seme ou amosar pouco sentimentalismo á hora de narrar a morte dunha ancianiña; entendo a glacialidade como unha perspectiva que intenta interpór distancia para se afastar dunha humanidade demasiado… demasiado… demasiada.

casa de citas XXI

Courtesy Card

Non hai nada máis torpe, oportunista e estéril que sucumbir ao mandato do supereu de inventar continuamente novas transgresións artísticas e provocacións (a performance do artista masturbando no escenario ou cortando masoquistamente, o escultor que desprega cadavres animais decadentes ou excrementos humanos), ou ao mandato paralelo por se comprometer en formas cada vez máis “atrevidas” de sexualidade…

Slavoj Zizek, pensador postmoderno

postmoderno soa a postmortem

Nada tan clásico como un bo postmoderno.

xemoloxía: arte de

As Alfaias, de Fanny+Alexander.

Soaron no meu ordenador primeiro, nun CD despois e hai unhas semanas, dende o fustrigante [cando actualizo este post, xa fustrigado] Aberto por Reformas do Xurxo Souto, escoitei este temaso a todo volume regresando pola autoestrada.

Alfaias por alfaiates, como se definen os integrantes do grupo nunha entrevista: cosen con minuciosidade e gusto retallos alleos para facerse traxes absolutamente persoais. Por incrible que poida parecer -a lírica non vén da lira? Non viña sendo a poesía unha especie de irmá siamesa separada da música ao nacer ?- escoitar un texto que naceu vencellado ao papel transmutado a música non deixa de ser curioso.

Sucede que o texto, que posúe unha dimensión de superficie, de pantalla branca, experimenta esa transformación que toda música brinda e que a converte na arte máis universal da nosa era: a de devir substancia que se inocula, que corre polo corpo, que non agarda ser descodificada senón que, con impaciencia, penetra.

A música non pide permiso. É a súa insolencia a que cura. Nun texto atopo restos de resignación.  Descíframe- pide. Non deixa de resultarme inquietante -non deixa de resultarme tranquilizador- que unha letra miña viva unha desas vidas insolentes, ondulantes, penetrantes a carón das letras dos outros 10 escritores que asinan os textos destas Alfaias.

Xastres, os Fanny+Alexander tamén son xemólogos. Tamén xoieiros.  Levan tempo pulindo. Levan tempo procurando as facetas máis raras, máis valiosas dun cristal. Nese micromundo da escena indie pop galega. Nese calcapapeis de bola de vidro.

Como letra redonda, a do poema Píntamas de escuro de Lara Dopazo. E o mítico Ardía París, coma no cine de Emma Couceiro…

Xa somos canción.

[Oxalá fose o Xurxo quen nos seguise pinchando...]

leit-motiv ou momento-funil

Momentos-funil son aqueles nos que, fagas o que fagas, semella existir unha turbia forza gravitatoria que che conduce cara ao mesmo punto do espazo, que ben pode tratarse dun concepto. Esta fin de semana todo conducíume cara ao mesmo lugar. Esta fin de semana foi un momento-funil.

Primeiro presentóuseme a etimoloxía da palabra: o venres, unha muller levoume no seu coche ata Compostela. Dado que eu tiña pensado tomar o tren e ler, a que sostivemos foi unha conversa inesperada para min e, como tal, sentina vivaz. Falamos de moitas cousas, entre elas das palabras. Da publicidade pasamos á orixe dos significados, que ela coñece ben. É profe de latín e grego. Unha neuralxia é a dor nas neuronas, unha lumbalxia, no lombo, unha mialxia nos músculos… e unha nostalxia? Unha dor no sentimento do regreso a casa, dixo. Nostos significa o regreso a casa. A Odisea é o nostos por antonomasia. Unha civilización de loitadores e poetas como a grega acuñara unha soa expresión para iso. E non só a expresión senón tamén a patoloxía dolorosa asociada.

Primeiro choque coa palabra.

Pola noite leo. Breviario de podredumbre nunha edición que cheira mal. Vella, cor tofu seco, rugosa. Léoa por calquera páxina porque todas queiman por igual e non se pode atacar dende o principio, como un libro normal no que se entrase suavemente ata chegar a un clímax: Breviario de podredumbre naceu xa clímax, un clímax treboeiro; lelo é amasar un anaco de uranio, é mirar o sol nun eclipse, é non pestanexar a mantenta. Ideal para durmir. Malia que todos os pequenos textos do libro fulguran como a espada candente que deixa cego [os títulos xa son promesas: A gama do baleiro, Exéxese da decadencia, Apoteose do vago, O pensador de ocasión, A disciplina das santas, títulos que en moitos casos remítenme aos elixidos por Amélie Nothomb para as súas obras ou para obras dentro das súas obras (penso en Prétextat Tach)], é un o que drasticamente abre as súas azas de curuxa para min: Sobre la melancolía. A melancolía non é a nostalxia, pero ambas semellan seguir unha dieta similar en rexións próximas do universo. É dicir, do noso cranio.

Cando un non pode librarse de si mesmo, deleita devorándose.

Así comeza ese fragmento. É certo que a nostalxia parece un sentimento máis cósmico, non tan personalizado. Cioran cita varios termos  siameses da nostalxia ao longo do Breviario: Sehnsucht, yearning, saudade. Relaciónoo coa khandrá rusa, que o autor non menciona. Cioran di que en francés non existe un termo similar, que cafard non ten calidade metafísica e ennui está singularmente dirixido. En rumano [pero el non o di] hai un termo minuciosamente igual ao galego: dor. Porén en galego a dor é unha palabra banal, desprovista de vida submariña, para iso están a ampla saudade atlántica e esa palabra diminuta: a morriña. Cioran esquece a sabendas o rumano. Cioran escribe en francés. Cioran é de ningures. Admiro ese ningurismo. Cioran camufla a dor rumana con etimoloxías da nostalxia. A dor  polo regreso.

É o segundo encontro co tema-teima.

O sábado pola tarde vou a unha exposición. Alí atopo isto:

Hai unha casa, a casa da nenez de Tarkovski seica, que aparece en moitos dos seus filmes. Na exposición leo citas en letras de vinilo. Citas de Bachelard sobre a poética do espazo. Fisgo nunha sala escura e dexergo isto. Neve. E unha muller que canta. Canta mamá! Y entusiasma de máis. Cómpre marchar. Logo de ter contemplado esa imaxe, ese marabilloso zoom inverso que nos abre a un espazo soñado, sagrado, infantil, cargo cun estropicio na alma. Na presunta.

Convidara a G. a acudir a esa exposición comigo. Non quixo vir. Pero a ti prestábache tanto Tarkovski, non? Non. Algunhas cousas. Andrei Rubliev, Solaris, A infancia de Iván. Pero vai sobrevalorado. Non me interesa ver a exposición.

Eu sei que hai dez anos G. tería vido comigo. Tería louvado a Tarkovski.

Coñecen esa sensación? Cando alguén moi influínte para nós, alguén que nos recomendou leiras de coñecemento, que mesmo nos instruíu nelas, descré de todas. Cando nós seguimos crendo malia todo. Cando vemos o tempo, como  transcorre e transmuta. Cando sentimos esa punxente desilusión.

Esa dor ao longo de todo un regreso.

[...]

A forma fotográfica da nostalxia semella estar sendo a polaroid. A exposición de Tarkovski consiste en polaroids soñadoras e privadas, de Rusia e de Italia, ademais de fotogramas e citas. Sinto a cicatriz das máis de 200 polaroids orixinais que perdín o pasado inverno. Nesta primavera atopei unhas poucas [6 ou 7] que salvaron. Sospeito que, por moito que nos esforcemos en ocultalas, as lembranzas nunca perduran baixo a forma que nos gustaría.

Tampouco nós. Podería engadir.

E engádoo.

desfragmento

Este fragmento forma parte dun relato. O relato chámase -pensaba que provisionalmente, mais xa non sei, non son dona dos meus actos- Pro Videncia. O relato obtivo un galardón, precisamente o de relatos curtos José Saramago de Santiago de Compostela. O fragmento foi pensado para ese texto concreto. Naceu del. Mais se o elixo para penduralo aquí estoulle outorgando unha autonomía, unha capacidade de subsistencia maior da que cría. Ese fragmento sepárase das coordenadas dese conto no que naceu. Ese fragmento pode formar parte doutros contos, dunha novela, pode ata servir de epitafio, de etiqueta de Mencía, de indignada diatriba. As mesmas palabras.

Noutros contextos. Noutras carcasas.

Hoxe lin esta frase de Roman Jakobson como frontispicio da web dunha editorial de poesía: Poesía é o que se publica nunha colección de poesía.

Para que preocuparnos?

Só hai que atopar a carcasa axeitada.

O fragmento:

En lugares remotos, un hominoide contempla un amencer e o seu, polo de agora, abundante vello encrespa de gusto. Os suevos crean un reino do que ninguén falará despois. A cabeza galega de Prisciliano pestanexa recén decapitada polo chan de Tréveris. Os piñeiros rumorosos din algo na costa verdescente, algo polo que se preguntarán nos séculos vindeiros, puño en alto. Melancolicamente capciosa, a Raíña Lupa apoiada nun peitoril pregunta aos seus corvos: Existo? Dicídeme… No mesmo tsunami de tempo, Exeria. Exeria acende unha lámpada bizantina, lonxe da súa terra, e un suspiro desenrola o pergameo no que o escribirá todo. Urraca, raíña, é repudiada por un anaco norte de terra ibérica. Todo devén asemade, Inés de Castro, acoitelada, o dolmen de Dombate, erixido, Meendiño, trovando, Marcela e mais Elisa dándose o Si, quero en San Jorge…Jacqueline du Pré sente de pronto un dedo anestesiado no la e o seu vibrato languidece lastimosamente baixo o arco de crinas de cabalo mongol.

En lugares remotos acontece todo iso que outros, noutros lugares, darán por acontecido.

Nesta páxina que eu rexistro, o tempo acazapa. Ata que eu o quero.

Quero que prosiga agora.

Daquela foi. Que.

Hylozoic Soil, de P. Beesley e R. Gorbet

non deixa de resultarme curioso que

Teraoka

Curioso que a poesía sexa unha puta denostada, unha pesada que ninguén quere, facilona, aborrecida, sempreigual, sempreviva, sempremorta, clasicota, infumable, impresentable, obxecto do mecenado de catro guillados. Isto é así para moitos novelistas, editores, protésicos dentais e mesmo poetas.

A poesía ten que ser outra cousa, debe selo: debe transmutar. Imperativamente. En publicidade, en videopoesía, en pintada con sangue na parede branca dun garaxe… De non ser así morre por endogamia, como esas sagas familiares apodrecidas dos moitos apareamentos entre iguais.

Isto semella ser o estado da cuestión.

A poesía cansa.

Poeta, quita os lentes que che parto a cara.

E así.

Con todo, non deixa de resultarme curioso que cando alguén pretende louvar unha obra calquera do que se entende comunmente por arte, sexa cine, arquitectura ou grafitti, en moitas ocasións deslice o xa tópico: é pura poesía. Blek le Rat e Banksy xa son pura poesía. Jean Nouvel é pura poesía. Galliano, a etiqueta dun bo viño, Chema Madoz, Tarkovsky, os beizos de Mónica Bellucci, as bacterias, as medusas fluorescentes, Pedro Páramo, Miranda July…

A poesía debe de ser a única criatura no mundo que a máis puta, máis pura.

Banksy

egua da noite

Pesadelo de hai unhas cantas noites: estás na túa cidade, nunha rúa da túa cidade, sen embargo ese espazo urbano aparentemente normal é un avión que cae en picado e que en poucas horas acabará por se estrelar.

Durante esas horas integras un grupiño de suicidas que, de casa en casa, procuran a alguén que polo visto poderá vos fornecer das armas precisas para o seppuku. Antes de que o avión. Se destortille.

O único que pensas todo o tempo é que por sorte o teu fillo non se atopa nese avión-cidade. Un avión-cidade no que a xente semella desinformada e camiña polas rúas, entra e sae dos seus caixeiros, recolle excrementos dos seus cadelos, proba zapatos.

O teu pequeno grupo de suicidas busca un medio digno de morrer na conta atrás.

xeitos de electrocutarse

música reptiliana

by Connie Imboden

Dende a revista dixital Sono-Tone pedíronme unha lista. Os 10 temas da miña vida.

Un pedimento tal que leva a crer que a vida de unha pode ser tan relevante e cinematográfica como para dispór de banda sonora.

Obediente de min, pensei durante varios días os 10 temas, tachei varios, considerei outros. Finalmente parín 10 entre os cales foron inseridos moitos máis. Sibilina que é unha cando se cre sibilina. Pero non foi ata días despois que reparei na falta dalgúns temas, temas do cerebro reptiliano poderiamos dicir, temas que burbullan tan profundos que a bote pronto non agroman, tardan máis, veñen de máis lonxe, de onde a médula espinal se cruza coa órbita de Sedna e cun crocodilo que pasaba por alí.

Lista de temas dun cerebro reptiliano:

casa de citas XX

agora as formas máis audaces e elevadas da arte agáchanse nos laboratorios de todo o mundo

Inma António, A ciencia dos anxos

Alchemist 1986 Tyukanov

pensamentos silenciosos no mar do Norte

Coñecín a Bei Dao, unha illa silenciosa no mar do Norte.

Sentou nunha mesa con 7 ou 8 persoas máis. Unha mesa pequena, diante dun público. Eu era público. Na mesa foron falando todos -todos- durante máis dunha hora ata chegar a el. El era o elemento máis exótico da mesa, o convidado especial. Sen embargo sentou no extremo máis apartado e con aspecto, como diría a miña nai, de non comer quente. Literalmente, quedou fóra da mesa. Observeino neses minutos que preceden a un acto institucional. Era Córdoba e chovía. Alí dentro, nunha caixiña de cristal a carón da Feira do Libro, arremuiñábanse fotógrafos e camarógrafos e organizadores e públicos, todos preocupados por non saltarse medidas protocolarias básicas. Unha muller sentada na segunda ringleira rosmoume que non debería sentar na primeira ringleira -onde me acomodara había un par de minutos- por estar presuntamente reservada a autoridades. Nada indicaba que estivese reservada a autoridades, pero a xente é así. Tómase a organización pola súa man, vela por protocolos abstractos. Díxenlle que eu agardaría alí ata que chegasen as autoridades para lles ir quencendo o sitio. A señora non ríu. Aos poucos, ela e a súa amiga viñeron sentar ao meu carón. Moi serias. Só velaban que ninguén se saltase o protocolo para poder saltalo elas primeiro. Ah, era iso.

Bei Dao apareceu probablemente da nada, cunha carteira marrón. Nunha constante reverenza, asumíu sen ningún tipo de interese televisivo o lugar que lle asignaban. Durante uns minutos non soubo que facer coa carteira marrón. Tratou de pendurala no respaldo da cadeira. Caeu. Deixouna no chan. Molestaba. Termou dela coas mans e colocouna no colo, a xeito de labor de calceta.

Xuntou os xeonllos separando os nocelos, un aceno que inconscientemente asociamos á humildade, a unha certa tosquedade tamén. Fixou a vista nunha China imaxinaria e agardou.

Escoitou pacientemente o chinés no que falaron o resto de convidados [en castelán, claro. Entre eles o Antón Reixa, cunha memorable arenga-dramática sobre retrousos, frases feitas, subtextos e demais que rematou cun académico Se nos organizamos ben, aquí follamos todos. Grande]. De cando en vez eu ollaba para el. Para a célebre illa silandeira no mar do Norte, que agora andaba calando polo Sur. Tiña ese aire de todos os chineses, un respecto que xa deviu en clixé: mesmo que non entendan nada, parecen asentir. Mesmo que lles preguntes polo corredor das alfombriñas de ducha, non responden e sorrín. Mesmo que non sorrían, sorrín. Mesmo que te exilien. Sorrín.

Un tópico aborrecible ese.

Bei Dao sorrir non sorría, pero adoptaba un aire minúsculo, esmagado polas presenzas occidentais. Máis que nunca fun consciente do que significa ser chinés, mesmo nun exilio. Ser chinés significa ser 1/1.300.000 aumentando o denominador. Iso pareceume ser chinés. Un proceso partitivo.

Hoxe leo unha entrevista con Bei Dao nun suplemento de xornal. Poeta e disidente, din. A entrevista só discorre temáticamente pola política chinesa ou a xeopolítica mundial. Literatura, cero. Non lembro con precisión os textos que lle escoitei recitar, primeiro en chinés e logo na voz dun intérprete. Non eran textos demasiado extraordinarios, xulguei. Por que se reverenciaba tanto a Bei Dao? Pola súa disidencia? Porque intentou entrar en China a porfía e devolvérono nun avión aos Estados Unidos?  A súa obra pareceume moi sosegada, árbores na soidade dunha fraga na que se penetra e cousas así. Talvez axiña entretecinos coa pouca poesía tradicional chinesa que coñezo e tamén, malia todo, con esa especie de sushi que se come en todo o mundo e que son os haiku. O caso é que non souben ver excepcionalidade nel. Se cadra, debería saber todas esas cousas que agora sei para interpretar símbolos na súa poesía? Era todo demasiado subtil?

Se eu fose Bei Dao sería suspicaz. Se cadra Bei Dao é suspicaz, non me deu tempo a averigualo. Sería suspicaz. Tanto honor, tanto convite a festivais literarios… ten a ver coa miña literatura? Ou co significado da miña literatura na política chinesa? Son cousas distintas. Que le a xente cando me le? Le letras? Le frases de xade, opacas pero cheas de vetas e sentidos? Le os meus símbolos, a miña imaxinería? Ou le a miña disidencia, le Tiananmen, le os abusos de poder chineses dos que son vítima?

É o que poderíamos chamar consideracións van Gogh: a xente non vai ver pinceladas brutas de tons marelos cando se esfrega unha contra a outra na National Gallery perante Os Xirasois. A xente vai ver unha orella cortada, a xente vai ver incomprensión, a xente vai ver nin un só cadro vendido en vida, a xente vai ver un tiro no peito, a xente vai ver unha prostituta, a xente vai ver Cartas a Theo, a xente vai ver a Kirk Douglas. Iso pensaría eu se fose Bei Dao.

Pero non son Bei Dao e, probablemente, esa poesía súa da que eu recibín leves fulgores nun mediodía cordobés sexa un lampión para moitos chineses e supoña un milladoiro literario e blablá porque bla.

Será consciente Bei Dao de todo isto? Preocúpame. Ao se deitar a noite tras a entrevista, non matinaría Bei Dao en por que o xornalista español non lle fixo pregunta ningunha verbo da súa poesía? China y poesía, titulouse a entrevista. Unha manobra de despiste, de marketing. Debería chamarse China e disidencia. Ou China e poder. Daría igual que o entrevistado fose zapateiro, arquitecto ou trapecista do Circo do Sol. Debe de ser algo case peor có exilio que a obra de un sexa valorada só en función de parámetros políticos ou sociais. Sen embargo, iso é así. E funciona. E funciona moito en calquera lugar. No noso culto á personalidade, tendemos a proxectar na obra das persoas trazos do seu temperamento. Un temperamento fogoso parirá obra fogosa. Non albisquei disidencia poética algunha na obra de Bei Dao. Se cadra non me deu tempo a vela. Semellaba clásica, filosófica, bucólica. Chinesa. Deume sensación de serenidade, de complicidade coa natureza.

Será Bei Dao un revolucionario nos actos e un clásico na súa literatura? Para que o entrevistaron exactamente? En calidade de que? Como obxecto de exotismo desmitificador da nova China ultrapotente [un invento estadounidense para ter outro país ao que temer, dixo, polo visto sorrindo]?

Como poeta, está claro que non.  A súa poesía nesa entrevista permaneceu virxe.

Debe de ser difícil ser Bei Dao e non pensar en todas estas cousas antes de pechar a carteira marrón, espernexar un pouco e apagar a luz no exilio.

do outro lado da liña

Escribir un texto a partir dunha foto. Unha foto tomada en Bos Aires. Escribir un texto para un libro colectivo con autores de Bos Aires. Galegos e porteños. Unidos nese pequeno confín de algo que é un libro. Nós, inmortalizados nos seus chistes de brutos descerebrados, no Galo Porriño de Los Premios e no Manolito Goreiro de Mafalda. Eles, estereotipados en esaxerados de acento seductor que veñen cautivar mulleres enguedellándoas en prosapia. Borgianos todos. Licenciados en idioma.

Bastante lonxe do estereotipo clásico xorde este obxecto. Maribel Longueira é a artesá da idea e das fotos. Entremiradas I Galicia-Bos Aires, o resultado dese labor. Paralelamente, existe un proxecto análogo con textos de autores galegos e mais cubanos [Entremiradas II Galicia- Cuba].

De inmiscuírense neste obxecto encuadernado atoparán textos de Anxos Sumai, Víctor Freixanes, Débora Campos, Xosé Luís Méndez Ferrín,  Eva Veiga, María do Cebreiro, Manuel Outeiriño, Yolanda Castaño, Xulio López Valcárcel, Chisco Fernández Naval, Mª Rosa Lojo, Hugo Biagini ou Luisa Valenzuela. E moitos máis. D’aló e d’acó.

O texto que eu acheguei tivo un encontrón cos trasnos que desmaquetan e saíu impreso un chisco diferente a como eu o enxendrara, sen tanto salto de liña. Probablemente mellorado. Para iso cobran, os malditos trasnos de prelo. O texto orixinal fora algo así:

Do outro lado da liña

Son a muller que escribirá esta historia. A protagonista óllame en fite ao entrar e saúdoa. Chámase Bettina.

Chámome Bettina. Hoxe telefonoume. Chegou dende Europa. Agarda por min no seu hotel do centro. Ela agarda por min alén da liña de subte que tomarei ata alí dende Devoto

agarda alén desta liña nesta páxina,

lonxe aínda de escribir unha historia sobre min, Bettina, a porteña descendente do médico republicano fusilado en Lugo que aparece nun poema de Rodríguez Fer, a pianista de Ginastera e Guastavino, que a levará a coñecer o Bos Aires querido e íntimo dunha cea con polo, o café Coruña en San Telmo, os edificios luxosamente invasivos de Belgrano, a amable disposición das follas a ser pisadas en Palermo Soho, a miña casa ao fondo dun patio con baldosas en xadrez, tan borgiana, a ñoñería ianqui desa designación: Palermo Hollywood, os piollos dos nenos aos que aprendo música, as librerías de Corrientes que nos gusta chusmear, o peso arxentino afiligranado por aquel home con tembleque, a prata, ché, a prata, eu prefiro o tempo do piano, os meus cativos con piollos e gañar menos prata, entendés?, a gata Kati, Berni no Malba e aquelas palabras escritas nun cadro, e Puerto Madero e o mate que lle regalei como símbolo de amizade, mate en inglés é amigo e iso ha ser viaxar

non concertar horarios cunha compañía áerea e cargar cun souvenir, un poema tópico e unha memoria fotográfica

viaxar é transfigurar no outro, ver a través dos ollos seus, tocar o meu piano coma se fose eu, Bettina,
e non a muller que escribirá isto e agarda por min alén desta liña de subte, liña D, siamesa destoutra liña dentro dun libro

unha liña que remata agora e na que o meu comboio detén, descendo, e fundo nunha aperta con ela

con ela, que escribirei esta historia para poñer un punto
só polo de agora final.

Estíbaliz… Espinosa

Esta historiña procedía doutra máis longa que foi recurtada, podada e peiteada para a súa adaptación ao espazo da páxina. A foto de Maribel que detonou o texto [encantoume ben], velaquí:

Maribel Longueira: Entremiradas I

Pero hai moitas máis fotos, fotos de recunchos e fragmentos verdadeiramente deliciosos. Fotos de chocolate, bandoneóns, fiestras entreabertas, tango na rúa, cúpulas, billares e mastros.

Máis información, na súa tenda de chuches máis próxima na súa libraría de confianza ou de desconfianza.

BSO: a miña Betti tocando Piazzollas